Nói “Fuck you” như nào với đồng nghiệp của mình và văn hóa ứng xử “tây hóa”…

Vào năm 2008, khi tôi đang học khoá Studienkolleg (Dự bị đại học) tại trường TU Berlin, có một bạn cùng lớp tên là Navi Phifer đến từ Mỹ Quốc. Mặc dù xem phim Mỹ nhiều nhưng tôi khá sốc khi thấy “thái độ ứng xử “ của Navi với thầy giáo.

Một lần thầy giáo đang tranh luận với cả lớp và Navi, cô ấy ngồi lên bàn và trao đổi tay ngang với Thầy, bẵng đi bao nhiêu năm tự đó bây giờ tôi vẫn còn nhớ là thầy Hecht, dạy môn VWL (Kinh tế vĩ mô)… Đến thời điểm cao trào Navi đưa ngón tay giữa lên, đứng sừng sững trên nắm đấm của mình, và nói “Fuck it” “Fuck you”. Tôi lặng người nếu không muốn nói là sốc vì thái độ Navi khá căng thẳng. Navi không phải là dân “bụi” mà là một người rất văn minh, khả năng tiếp thu rất nhanh và rất nghiêm túc trong học tập.

Bạn thử nghĩ xem điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta tranh luận với thầy cô giáo ở trường, khi bất đồng quan điểm, bất đồng chính kiến thì chửi thề “Đmm” còn mắt thì trừng trừng nhìn thẳng vào thầy cô giáo? Điều này là không chấp nhận được theo đaọ lý và văn hóa phương Đông. Nếu bạn làm điều đó thì tôi nghĩ chắc chắn bạn ghét ngôi trường của mình quá, đến mức chỉ muốn rời đi ngay…

Tuy nhiên ở đây, một điều bất ngờ là thầy Hecht cười rất vô tư như không có chuyện gì xảy ra và cho đó là rất bình thường còn Navi thì trông rõ bực tức với câu chuyện trước. Và rồi lớp học lại tiếp diễn nhẹ nhàng, không khí rất bình thường, tưởng như chỉ mới chuyển qua khúc cao trào của một bản nhạc, chỉ có điều là các bạn Việt Nam trong lớp hơi gượng gạo…

Sau đó, tôi tìm hiểu thêm về văn hoá ứng xử của họ…. Vấn đề xuất phát từ chỗ, ở phương Tây dù là với người lớn hay nhỏ, họ đều gọi nhau bằng tên riêng hoặc tên thân mật, còn ngôi thứ thì chỉ có you (bạn) & me (tôi). Điều này thể hiện được sự bình đẳng, dân chủ nên khi nói chuyện khá vô tư trong việc dùng hoạt ngôn, tiếng lóng hay thậm chí là tiếng “chửi thề” khi giao tiếp thân thiện, trong môi trường giáo dục hay công sở, thậm chí là trong cả gia đình… Dần dần văn hoá giao tiếp bị tạp hoá một cách phi chính thống, đặc biệt là thế hệ trẻ ngày nay tự do hoá ngôn luận và giao tiếp ứng xử, thậm chí đến mức thiếu mực thước và cho đó là điều bình thường trong thế giới hiện đại ngày nay.

Thực tế ở Việt Nam ngày nay rất nhiều công ty trẻ xây dựng văn hoá doanh nghiệp, văn hoá làm việc nhóm theo phong cách phương Tây, phong cách Mỹ với tiêu chí: trẻ trung, năng động, hiện đại, tự do, bình đẳng, “phong cách tây” nhằm phát huy tính trẻ trung, sáng tạo… Điều này là tốt tuy nhiên có nhiều bạn lại hiểu không đúng và áp dụng không đúng, vì cho dù xét ở hệ qui chiếu nào đi nữa thì phương Đông trái ngược hoàn toàn với phương Tây.

Chúng ta cần hiểu rằng phương tây phóng khoáng, tự do tức là họ không câu nệ tiểu tiết, ví dụ nhân viên chính phủ vẫn xăm mình, xỏ khuyên… Còn ở Việt Nam, bạn sẽ không được đi vào (một số) cơ quan, công sở nếu chiếc quần bạn mặc có ống quần không dài đến mắt cá chân.

Tôi thuộc kiểu người “lập dị”, thường nghĩ khác. Tôi cố học tập và xây dựng văn hoá cho doanh nghiệp nhỏ của mình trẻ trung, năng động, hoà đồng, tự do, dân chủ, không bao giờ nghĩ đến và câu nệ tiểu tiết, hay theo lề thói cũ, cách làm cũ, truyền thống xưa cũ.

Nhưng có một lần tôi buộc phải chấm dứt công việc của một bạn, khi bạn đó chửi “Fuck you” (Bạn đó đi học từ Mỹ về) với tôi, còn tôi thì quả quyết với mình rằng bạn đó không phải là người vui tính, có khiếu hài hước… Thi thoảng tôi cũng chửi thề nhưng ngay sau đấy tôi cười rất vô tư cùng người nghe chửi… chửi thề một cách sảng khoái, làm giảm bớt stress (căng thẳng), và tôi luôn tin rằng chửi thề là một trong những liệu pháp làm giải toả sự căng thẳng. Cẩn thận! Hãy áp dụng đúng!

Rồi tôi nói với các bạn khác:

“Tôi không câu nệ tiểu tiết nhưng lại đề cao lễ nghĩa, người không biết lễ nghĩa thì không tôi luyện được lòng nhân, không tròn được lòng nhân thì cái đức không trọn vẹn, đức không trọn vẹn thì đạo học mãi bất thành. Đạo, đức bất song hành thì làm việc gì cũng đổ sông đổ biển, sự chẳng thành!” – hùngkaka

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.